Elinize gelen kâğıt bir "fatura" değil, yönetmeliğin adlandırdığı şekliyle gider paylaşım belgesidir ve içinde ne bulunacağı serbest bırakılmamıştır. Yönetmeliğin 5 inci maddesinin yedinci fıkrası, (a) bendinden (k) bendine kadar 14 ayrı bilginin belgede yer almasını zorunlu tutar. Bu bilgilerden biri eksikse belge yönetmeliğe uygun değildir — ve itirazınızın ilk dayanağı da genellikle burasıdır.
Merkezî ısıtmalı bir binada kazan tek, kullanıcı çoktur. Yönetmeliğin 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası, bağımsız bölümlerin tüketimlerinin aylık veya belirli dönemlerde ölçülmesini ve bu ölçüme dayalı bir paylaşım belgesi düzenlenmesini öngörür. Yani belge, "yönetici hesapladı, şu kadar borcunuz var" demenin resmî karşılığıdır.
Buradaki en yaygın yanlış anlama şu: paylaşım aylık olmak zorunda değildir. Yönetmelik "aylık veya belirli dönemlerde" dediği için sezonluk veya iki aylık paylaştırma da mevzuata uygundur. Dönemin ne olduğu belgede yazmak zorundadır — (c) bendi bunu istiyor.
Aşağıdaki liste, yönetmeliğin 5 inci maddesinin yedinci fıkrasının bent sırasını izler. Belgenizi elinize alıp tek tek işaretleyebilirsiniz.
| # | Bent | Belgede bulunması gereken bilgi |
|---|---|---|
| 1 | (a) | Kullanıcının adı, soyadı ve adres bilgileri |
| 2 | (b) | Bağımsız bölüm mahalleri ve alanları |
| 3 | (c) | Paylaşım bildiriminin dönemi |
| 4 | (ç) | Ölçüm okuma tarihi |
| 5 | (d) | Bildirimin düzenleme tarihi |
| 6 | (e) | Son ödeme tarihi |
| 7 | (f) | Önceki endeks, son endeks ve fark tüketim değeri |
| 8 | (g) | Isıtma sistemi gider hesaplama çizelgesi |
| 9 | (ğ) | Sıhhî sıcak su gider hesaplama çizelgesi |
| 10 | (h) | Toplam gider hesaplama çizelgesi |
| 11 | (ı) | Bina ısıtma sisteminin dönemsel toplam gideri |
| 12 | (i) | Bu tutarın ısıtma ve sıcak su olarak ayrıştırılmış tutarları |
| 13 | (j) | Sarfiyat ve sabit paylaşım oranları, karşılık gelen tutarlar ve bağımsız bölüme düşen tutarlar |
| 14 | (k) | Açıklayıcı bilgi satırı |
Fıkra (a)'dan (k)'ye kadar gider ve Türk alfabesindeki ç, ğ, ı harflerini de kullanır. Bu yüzden bent sayısı ilk bakışta düşünülenden fazladır. Belgeyi denetlerken harf sırasını değil, yukarıdaki 14 bilginin varlığını kontrol edin.
İlk dört bilgi kimlik bilgisidir ama işlevsizdir sanmayın. Ölçüm okuma tarihi ile düzenleme tarihi arasındaki mesafe, verinin ne kadar tazelendiğini gösterir. Okuma tarihi dönemin ortasına düşüyorsa, o dönemin tamamını kapsamayan bir okuma üzerinden paylaştırma yapılmış olabilir.
(b) bendindeki alan bilgisi ise faturanın üçte birini doğrudan belirler; sabit pay bu alandan hesaplanır. Buradaki metrekare brüt alanınız değil, kapalı kullanım alanınız olmalıdır. Bu ayrımı kapalı kullanım alanı yazımızda ayrıntılı anlattık.
(f) bendi üç sayı ister: önceki endeks, son endeks ve ikisinin farkı. Faturanızın tüketim tarafı tamamen bu farktan doğar. Kontrolü de en kolay yer burasıdır:
Kendi kontrolünüzü kolaylaştırmak için dönem başında ve sonunda cihaz ekranını tarihi görünecek şekilde fotoğraflamanız yeterlidir. Okuma nasıl yapılıyor konusunu ısı pay ölçer ve kalorimetre rehberlerinde adım adım anlattık.
Yönetmelik üç ayrı çizelge ister: ısıtma, sıhhî sıcak su ve toplam. Bunların ayrı ayrı gösterilmesinin sebebi, iki giderin farklı kurallara tabi olmasıdır.
| Isıtma | Sıhhî sıcak su | |
|---|---|---|
| Tüketime göre pay | yüzde 70 | yüzde 100 |
| Alana göre sabit pay | yüzde 30 | Yok |
| Dayanak | madde 8/1 | madde 8/4 |
| Boş dairede tahakkuk | Sabit pay yine doğar | Tüketim yoksa sıfır |
Yönetmeliğin 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası sıhhî sıcak su giderinin tamamen ölçülen tüketime göre paylaştırılmasını öngörür. Sıcak su çizelgesinde alana göre hesaplanmış bir "ortak pay" satırı görüyorsanız bu, açıklanması gereken bir kalemdir. Ayrıntı için sıcak su gider paylaşımı yazımıza bakabilirsiniz.
(j) bendi, paylaşım oranlarının ve bağımsız bölüme düşen tutarların belgede yazılı olmasını zorunlu kılar. Bu da hesabı dışarıdan doğrulayabileceğiniz anlamına gelir. Isı sayacı bulunan bir daire için işleyiş şöyledir:
Rakamlar işleyişi göstermek içindir. Isı pay ölçerli binada S yerine, dairedeki bütün ölçerlerin K faktörüyle değerlendirilmiş birim toplamı kullanılır; oranlar değişmez.
Belgedeki tutar sizin hesabınızdan farklı çıkıyorsa, fark genellikle üç yerden birindedir: alan bilgisi, bina toplamı (St veya At) ya da gidere dahil edilen işletme kalemleri. Formüllerin yönetmelikteki tam karşılığını gider paylaşımı hesaplama yazımızda bulabilirsiniz.
Bireysel belge tek başına yeterli değildir. Yönetmeliğin 5 inci maddesinin sekizinci fıkrasına göre paylaşım icmali, bina girişindeki ilan panosunda liste hâlinde en az üç gün ilan edilir.
İcmalin önemi şudur: kendi tüketiminizi kendi belgenizden görürsünüz, ama bina toplamının doğru olup olmadığını yalnızca icmalden görebilirsiniz. Formüldeki St ve At değerleri oradan doğrulanır. İcmal ilan edilmiyorsa, hesabın denetlenebilirliği ortadan kalkar.
Yönetmeliğin 14 üncü maddesi, yönetim planıyla farklı paylaşım oranı belirlenmesine izin vermez. "Bizim binamızda kat malikleri kurulu yüzde 50 yüzde 50 karar aldı" denen uygulamaların mevzuatta dayanağı yoktur.
Gider paylaşım belgesi, merkezî ısıtmalı binalarda bağımsız bölümlerin ölçülen tüketimlerine göre paylarının hesaplandığını gösteren ve kullanıcıya verilmesi zorunlu olan belgedir. Merkezi Isıtma ve Sıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası, tüketimlerin aylık veya belirli dönemlerde ölçülmesini ve bu ölçüme dayalı belge düzenlenmesini öngörür.
Yönetmeliğin 5 inci maddesinin yedinci fıkrası, a bendinden k bendine kadar 14 bilgiyi zorunlu tutar. Bunlar kullanıcının adı ve adresi, bağımsız bölümün mahalleri ve alanları, paylaşım dönemi, ölçüm okuma tarihi, düzenleme tarihi, son ödeme tarihi, önceki endeks ile son endeks ve fark tüketim değeri, ısıtma gider hesaplama çizelgesi, sıhhî sıcak su gider hesaplama çizelgesi, toplam gider hesaplama çizelgesi, binanın dönemsel toplam gideri, bu tutarın ısıtma ve sıcak su olarak ayrıştırılması, paylaşım oranları ile bağımsız bölüme düşen tutarlar ve açıklayıcı bilgi satırıdır.
Faturanızın tüketim tarafı bu iki değerin farkından doğar. Önceki endeks, bir önceki paylaşım döneminin kapanış değeridir; son endeks ise güncel okumadır. Belgedeki önceki endeksin, bir önceki belgenin son endeksiyle aynı olması gerekir. Aynı değilse arada okunmamış bir dönem olabilir veya cihaz değişmiş olabilir; her iki durumda da yönetimden açıklama istenmelidir.
Yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci fıkrasına göre merkezî ısıtma sistemlerinde toplam ısıtma giderinin yüzde 70'i ölçülen tüketimlere göre paylaştırılır. Kalan yüzde 30'u ise ortak kullanım mahalleri, sistem kayıpları, asgari ısınma ve işletme giderlerinden kaynaklandığı için bağımsız bölümlerin kapalı kullanım alanlarına göre paylaştırılır. Bu oran cihaz tipine göre değişmez ve yönetim planıyla da değiştirilemez.
Hayır. Yönetmeliğin 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasına göre sıhhî sıcak su gideri tamamen ölçülen tüketime göre paylaştırılır ve alana göre hesaplanan bir sabit pay içermez. Bu nedenle sıcak su çizelgesinde alana göre dağıtılmış bir ortak pay satırı görülüyorsa, bu kalemin neye dayandığı yönetimden sorulmalıdır.
Hayır. Yönetmeliğin 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası tüketimlerin aylık veya belirli dönemlerde ölçülmesinden söz eder. Bu nedenle iki aylık veya sezonluk paylaştırma da mevzuata uygundur. Önemli olan, uygulanan dönemin belgede açıkça yazılı olmasıdır; paylaşım bildiriminin dönemi zorunlu bilgiler arasındadır.
Evet. Yönetmeliğin 5 inci maddesinin sekizinci fıkrasına göre bildirim icmali, bina girişindeki ilan panosunda liste hâlinde asgari üç gün süreyle ilan edilir. İcmal önemlidir çünkü kendi tüketiminizi bireysel belgenizden görürsünüz, ancak hesapta kullanılan bina toplam tüketimini ve toplam alanı yalnızca icmalden doğrulayabilirsiniz.
Yönetmeliğin 10 uncu maddesi, ölçülen verilerin en az beş yıl süreyle veri kaybına imkân vermeyecek şekilde dijital ortamda saklanmasını öngörür. Bu nedenle beş yıl içindeki dönemlere ait endeks kayıtlarının bulunması gerekir. Geçmiş dönem verisinin talep edilmesi, özellikle önceki endeks tutarsızlığı iddialarında itirazın temel dayanağıdır.
Örnek hesaptaki rakamlar işleyişi göstermek içindir. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir.
Apartman ve site yönetimleri ile ölçüm firmaları için M-Bus ve wM-Bus sayaç okuma yazılımları, dönüştürücüler ve gider paylaşım çözümleri.
Ürünleri İncele Teklif Al